Υπάρχουν Έλληνες επιχειρηματίες με Ελληνική ψυχή;

Με τη φράση «φέρτε πίσω τα λεφτά» ο πουργός Οικονομικών Ευ.Βενιζέλος κάλεσε τους Έλληνες επιχειρηματίες να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Ιταλών συναδέλφων τους και να λειτουργήσουν στην Ελλάδα ως επενδυτές. Γνωρίζοντας τις δυνατότητες της χώρας του και ανησυχώντας για την κρίσιμη κατάστασή της, απευθύνεται στον επιχειρηματικό και ναυτιλιακό κόσμο καθώς και στον Απόδημο Ελληνισμό, γιατί η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων είναι ύψιστη ανάγκη για τον τόπο την ώρα αυτή.

Λέγεται ότι τα κέρδη των Ελλήνων εφοπλιστών, οι οποίοι θεωρούνται από τους ισχυρότερους του κόσμου, έχουν επενδυθεί ως επί το πλείστον στο εξωτερικό, και ότι σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε. η ναυτιλία της Ελλάδας είναι μια «απόκρυφη» οικονομική δύναμη. Θα ήταν, λοιπόν, σωτήριο αν ένα μέρος των κεφαλαίων αυτών μπορούσε να διατεθεί σε παραγωγικές επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Είναι, βέβαια, λυπηρό ότι όταν ξέσπασε η κρίση στην Ελλάδα, οι Έλληνες κεφαλαιούχοι όχι μόνο δεν προσφέρθηκαν να στηρίξουν την ελληνική οικονομία αλλά αντίθετα έσπευσαν να σηκώσουν τα χρήματά τους από τις ελληνικές τράπεζες.

Εξάλλου τι να πει κανείς για προύχοντες ή πολιτικούς, που ενώ καταχράστηκαν τα χρήματα του λαού της πατρίδας τους, η οποία σήμερα βρίσκεται σε κίνδυνο χρεωκοπίας, παραμένουν ατιμώρητοι ;

Καθώς το φαινόμενο της οικονομικής κρίσης δεν είναι στενά ελληνικό αλλά ευρωπαϊκό και ευρύτερο, την ίδια ώρα στην Ιταλία οι επικεφαλής μερικών από τις ισχυρότερες εταιρείες όπως ο Ντιέγκο Ντέλα Βάλε της Tod’s, και ο Μάρκο Τρονκέτι Προβέρα της Pirelli, σε διακήρυξή τους, εκφράζουν τη στήριξή τους στην Ιταλία και τονίζουν ότι «αν η Ιταλία χρειάζεται τη βοήθειά μας, εμείς είμαστε εδώ και δεν θα μείνουμε αδρανείς να παρακολουθούμε τη χώρα μας να καταρρέει». Παρότι ορισμένοι από αυτούς βρίσκονται σε διαρκή αντιπαλότητα με τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, αισθάνονται στρατευμένοι σε μια εθνική προσπάθεια πέρα από ιδεολογίες και πολιτικά κόμματα.

Σε συνέντευξή του ο γνωστός συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης χαρακτήρισε συγκινητική τη χειρονομία των Ιταλών μεγαλοεπιχειρηματιών και συμπλήρωσε : « τι κάνουν οι ισχυροί εδώ ; έβγαλαν τα λεφτά στο εξωτερικό. Στην αστική τάξη του τόπου δεν υπάρχει ούτε πνευματικότητα ούτε πατριωτισμός. Δεν υπάρχουν αστοί σαν τους Μπενάκηδες, για παράδειγμα».

Δεν θα ήθελα να συμμεριστώ την απαισιοδοξία του Σκαμπαρδώνη. Πιστεύω ότι, εφόσον και η Πολιτεία έχει συγκροτημένο οικονομικό σχέδιο για το μέλλον, υπάρχουν και σήμερα Έλληνες, που ξεπερνούν σε δύναμη ψυχής τους ευρωπαίους εταίρους μας, και τους αναμένω…,

The world of tomorrow (Greek subs)

Γιατί το υπεράκτιο πετρέλαιο είναι πιο ακριβό απ’ ότι διαφημίζεται

1. Ixtoc, Μεξικό (IXTOC I)
Το IXTOC I ήταν ένα πηγάδι εξόρυξης πετρελαίου δυο μίλια κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, στον κόλπο του Μεξικού. Στις 3 Ιουνίου του 1979 εξερράγη με αποτέλεσμα να σημειωθεί η μεγαλύτερη μέχρι τότε πετρελαιοκηλίδα στην ιστορία. Το πηγάδι συνέχισε να χάνει καθημερινά 10.000-30.000 βαρέλια μέχρι τις 23 Μαρτίου του 1980 που σφραγίστηκε.

2. Nantucket, Μασσαχουσέτη, ΗΠΑ (Argo Merchant)
Στις 15 Δεκεμβρίου 1976 το φορτηγό πλοίο Argo Merchant από τη Λιβερία, με φορτίο ποσότητα πετρελαίου ίση με 183.000 βαρέλια, προσέκρουσε σε ύφαλο, 30 μίλια ανοιχτά της νήσου Nantucket της Μασσαχουσέτης. Δυο μέρες αργότερα το πλοίο άνοιξε στα δυο και βυθίστηκε χύνοντας περί τις 36.000 βαρέλια από το φορτίο του. Στις 22 Δεκεμβρίου ανατράπηκε το πρόσθιο τμήμα του σκάφους, με αποτέλεσμα να καταλήξει στη θάλασσα και το υπόλοιπο φορτίο του.

3. Βρετάνη, Γαλλία (Amoco Cadiz)
Στις 16 Μαρτίου 1978 το φορτηγό πλοίο Amoco Cadiz προσέκρουσε στους βράχους Portsall Rocks, τρία μίλια μακριά από τις γαλλικές ακτές της Βρετάνης. Όλο το φορτίο των 1.619.048 βαρελιών χύθηκε στη θάλασσα, δημιουργώντας μια κηλίδα μήκους 80 μιλίων και πλάτους 18 μιλίων. Οι καιρικές συνθήκες δεν επέτρεψαν την απάντληση οποιασδήποτε ποσότητας πετρελαίου από το κουφάρι προτού διαλυθεί εντελώς. Οι παραλίες 76 κοινοτήτων της Βρετάνης γέμισαν αργό πετρέλαιο.

4. Bay City, Μίσιγκαν, ΗΠΑ (The Jupiter)
16 Σεπτεμβρίου του 1990 και το τάνκερ The Jupiter εκρήγνηται κατά τη διάρκεια του ξεφορτώματος στα διυλιστήρια της εταιρίας Total Oil Company, στον ποταμό Saginaw κοντά στο Bay City του Michigan. Η πυρκαγιά διήρκεσε μέρες και χρειάστηκε η συνδρομή ομάδων από άλλες πολιτείες.

5. Galveston, Τέξας, ΗΠΑ (Mega Borg)
Στις 8 Ιουνίου του 1990 ξέσπασε πυρκαγιά στο νορβηγικό φορτηγό πλοίο Mega Borg, σε απόσταση 57 μιλίων από το Galveston του Τέξας. Η πυρκαγιά διήρκεσε επτά μέρες και είχε ως αποτέλεσμα τη διαρροή 100.000 βαρελιών αργού πετρελαίου στον κόλπο του Μεξικού.

6. Prince William Sound, Αλάσκα (Exxon-Valdez)
Στις 24 Μαρτίου του 1989, το πετρελαιοφόρο Exxon-Valdez προσέκρουσε στον ύφαλο Bligh, στο πέρασμα Prince William Sound της Αλάσκας, ενώ κατευθυνόταν προς το Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Η θάλασσα μολύνθηκε με 5.000.000 γαλόνια αργού πετρελαίου, το οποίο προκάλεσε καταστροφές στην Αλάσκα σε μια ακτογραμμή 1.100 μιλίων . Το Exxon Valdez αποτέλεσε για την εποχή εκείνη τη μεγαλύτερη πετρελαιοκηλίδα στην ιστορία των ΗΠΑ.

7. Linden, Νιου Τζέρσεϋ, ΗΠΑ (Cibo Savannah)
Μαρτιος 1990. Κατά την αναχώρησή της από το λιμάνι Linden του Νιου Τζέρσεϋ, η φορτηγίδα Cibo Savannah εξερράγη και χύθηκαν στην θάλασσα 710.000 γαλόνια πετρελαίου.

8. Tampa Bay, Φλόριντα, ΗΠΑ (Barge Bouchard)
Στις 10 Αυγούστου 1993, συγκρούονται μεταξύ τους τρία φορτηγά πλοία στο κανάλι δυτικά του Tampa Bay, στον κόλπο του Μεξικού, μόλις 14.5 μίλια από τις αμμώδεις παραλίες. Το Bouchard 155 έχυσε στη θάλασσα περίπου 8.000 βαρέλια πετρελαίου, λερώνοντας όλες τις ακτές τριγύρω, τόσο του Tampa Bay, όσο και των νησιών.

Οι καλύτερες στιγμές των extreme sports

ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΟΥΝ ΟΜΟΛΟΓΑ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΙΤΑΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ

ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΟΥΝ ΟΜΟΛΟΓΑ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΙΤΑΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ

«Όχι, δεν θα μείνουμε αδρανείς να παρακολουθούμε την Ιταλία να γίνεται αδέκαρη», υπογραμμίζουν σε διακήρυξη τους οι επικεφαλής κάποιων από τις μεγαλύτερες εταιρείες της Ιταλίας, (μεταξύ των οποίων Pirelli, Eni, Tod's) και προσφέρονται να αγοράσουν εγχώρια κυβερνητικά ομόλογα για να βοηθήσουν...
τη χώρα. «Αν η Ιταλία χρειάζεται τη βοήθειά μας, είμαστε εδώ» τονίζουν και προσθέτουν με νόημα ότι «περίπου το 50% του δημόσιου χρέους της Ιταλίας βρίσκεται σε ιταλικά χέρια». Ειδικότερα, οι ηγέτες του επιχειρηματικού κόσμου της Ιταλίας υπέγραψαν και δημοσίευσαν στις εφημερίδες διακήρυξη στην οποία προσφέρονται να αγοράσουν εγχώρια κυβερνητικά ομόλογα για να βοηθήσουν τη χώρα. «Αν η Ιταλία χρειάζεται τη βοήθειά μας, είμαστε εδώ», αναφέρεται στη διακήρυξη, η οποία υπογράφεται από τους επικεφαλής μερικών από τις μεγαλύτερες εταιρείες της Ιταλίας, περιλαμβανομένων της εταιρείας ελαστικών Pirelli, του ομίλου πετρελαίου και φυσικού αερίου Eni και της εταιρείας υποδημάτων πολυτελείας Tod's. «Όχι, δεν θα μείνουμε αδρανείς να παρακολουθούμε την Ιταλία να γίνεται αδέκαρη», υπογραμμίζουν οι 24 υπογράφοντες τη διακήρυξη, η οποία δημοσιεύθηκε το Σαββατοκύριακο από την επιχειρηματική εφημερίδα Milano Finanza. «Περίπου το 50% του δημόσιου χρέους της Ιταλίας βρίσκεται σε ιταλικά χέρια. Αν η Ιταλία χρειάζεται τη βοήθειά μας (...), είμαστε εδώ», υπογραμμίζουν. «Είμαστε μια ισχυρή, πλούσια χώρα, με ένα πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, αλλά με ένα συνδυασμένο δημόσιο και ιδιωτικό χρέος σημαντικά χαμηλότερο απ' αυτό της Βρετανίας, χαμηλότερο απ' αυτό της Γερμανίας», αναφέρεται στη διακήρυξη, η οποία υπογράφεται επίσης από οικονομολόγους και διευθυντές επενδυτικών κεφαλαίων. «Οι βιομηχανίες μας, οι τράπεζές μας είναι ισχυρές», προστίθεται. Ωστόσο, από ότι φαίνεται ότι δεν συμφωνούν όλοι με την έκκληση για αγορά ιταλικού χρέους. Τα αποτελέσματα του εξαμήνου που δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα η μεγαλύτερη εμπορική τράπεζα της Ιταλίας, η Intesa Sanpaolo, έδειξαν πως η εν λόγω τράπεζα μείωσε από το Μάρτιο την έκθεσή της σε ιταλικά ομόλογα κατά περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Έχει τώρα στην κατοχή της 64 δισεκατομμύρια ευρώ σε ιταλικά ομόλογα, που αντιστοιχούν στο 79% του συνόλου των κρατικών ομολόγων που κατέχει.

Το 'Aουσβιτς της πεφωτισμένης δύσης;

Αν υπάρχει κάτι που δεν είναι επ' ουδενί «πολιτικά ορθό», είναι η σύγκριση των όποιων ελαττωμάτων των δυτικών φιλελεύθερων δημοκρατιών με τα εγκλήματα του ολοκληρωτισμού του 20ού αιώνα. Όποιος μάλιστα, παρ' όλα αυτά, τολμήσει να προχωρήσει σε ένα τέτοιο ανοσιούργημα, παραπέμπεται αυτομάτως στο άτυπο δικαστήριο των ορθοφρονούντων δημοσιογράφων και διανοουμένων και κάθεται στο εδώλιο του κατηγορουμένου, ως ύποπτος για αντιδημοκρατικά αισθήματα. Ε λοιπόν, τόσο το χειρότερο! Αυτές τις μέρες εξελίσσεται, στην κυριολεξία «κάτω από τη μύτη μας», μια μαζική λιμοκτονία 12 εκατομμυρίων ανθρώπων στο Κέρας της Αφρικής. Η θέση μου είναι πως αν αυτή η κατάσταση αφεθεί να ολοκληρωθεί ανεξέλεγκτα, δε θα διαφέρει σε τίποτα από τις κορωνίδες των εγκλημάτων τουναζισμού και του κομμουνισμού, ήτοι το ολοκαύτωμα και τη λιμοκτονία στην Ουκρανία του 1932-33. Είναι ανατριχιαστικό πως ο αριθμός των 12 εκατομμυρίων θυμάτων επανεμφανίζεται και στις τρεις περιπτώσεις, σε μια εφιαλτική επανάληψη. Θα μου πείτε ότι το ολοκαύτωμα και η ουκρανική λιμοκτονία δεν ήταν απλά «ανθρωπιστικές καταστροφές». Ήταν προσχεδιασμένες ανθρωπογενείς μαζικές δολοφονίες, με πολιτική-ιδεολογική τεκμηρίωση, που τις έφερε εις πέρας ένα πολιτικό καθεστώς, εθελούσια και ενεργητικά, εν γνώσει και με τη συνενοχή των υπηκόων του. Τι κοινό έχει αυτό με το λιμό στο Κέρας της Αφρικής; Όσον αφορά τη διάσταση του «κοινού μυστικού» και της κατά το δυνατό «αποσιώπησης» του «συμβάντος», αυτή είναι ιδιαιτέρως εμφανής: παράλληλα με το λιμό στο Κέρας της Αφρικής εξελίσσεται η κρίση του ευρώ και της αμερικανικής οικονομίας, η εξέγερση στη Συρία, οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί στη Λιβύη και διάφορα άλλα faits divers σαν τις περιπέτειες του Ντομινίκ Στρος Καν(Dominique Strauss Kahn), τη μαζική δολοφονία στη Νορβηγία, γάμοι, γεννητούρια και θάνατοιδιασημοτήτων-γαλαζοαίματων, εκλογές και πολιτικές κρίσεις κ.ο.κ. Η σιωπή για τον αφρικανικό λιμό, σε σχέση με τη φλυαρία για τα υπόλοιπα, είναι εκκωφαντική! Τα ελάχιστα δευτερόλεπτα στον ηλεκτρονικό τύπο και τα μονόστηλα στις εφημερίδες μοιάζει να εξυπηρετούν μάλλον έναν τριπλό ρόλο: την υποτίμηση του γεγονότος στην ειδησεογραφία, την απαλλαγή του καθεστώτος από τις ευθύνες του (για το λιμό φταίνε οι κλιματικές αλλαγές ·η συμπτωματική ξηρασία· οι ισλαμιστές· ο φυλετικές διαμάχες κ.ο.κ) και την έμμεση πλην σαφή εμπέδωση στον πληθυσμό συναισθημάτων συνενοχής στο έγκλημα. Θα λέγαμε πως τον ίδιο ακριβώς τριπλό ρόλο έπαιζε η ειδησεογραφική κάλυψη του ολοκαυτώματος και της ουκρανικής λιμοκτονίας τη δεκαετία του 1930 και 1940! Είναι μάλιστα εντυπωσιακό πως οι μόνοι που δείχνουν να ενδιαφέρονται για το ζήτημα -σε βαθμό που να επιχειρούν να αφυπνίσουν την κοινή γνώμη να ενδιαφερθεί για τον επικείμενο αφανισμό 12 εκατομμυρίων συνανθρώπων μας- είναι ακραίοι ιδεολογικοί χώροι, εκτός του μπλοκ εξουσίας των πεφωτισμένων δυτικών καθεστώτων: οι χριστιανοί και οι ακροαριστεροί, διαφόρων αποχρώσεων. Εξίσου φανερός είναι ο ανθρωπογενής χαρακτήρας του εγκλήματος: ο εξελισσόμενος λιμός ήταν προβλέψιμος (η ξηρασία διαρκεί μια πενταετία) και κάθε άλλο παρά αναπόφευκτος: αν οι δυτικές δημοκρατίες δεν επέτρεπαν στα κερδοσκοπικά κεφάλαια να επιτεθούν στις τιμές των πρώτων υλών· αντα κράτη της περιοχής δε στραγγαλίζονταν από τους πιστωτές τους σε βαθμό που να μη δύνανται να προχωρήσουν σε στοιχειώδη έργα άρδευσης και ύδρευσης (με μικρό κόστος και μεγάλη αποτελεσματικότητα) · αν –τουλάχιστο αυτό!- οι δυτικές χώρες κατέβαλαν τις... συνδρομές τους («ψιλολόγια» μερικών εκατομμυρίων ευρώ) σε διεθνή ανθρωπιστικά προγράμματα ή τηρούσαν τις δεσμεύσεις τους πως θα καταβάλουν το... 0.7% του ΑΕΠ τους σε ανθρωπιστική βοήθεια1, κανένας δε θα πέθαινε από λιμό στο Κέρας της Αφρικής. Η σωτηρία του κάθε Αφρικανού συνανθρώπου μας όχι μόνο είναι δυνατή, αλλά και πάμφθηνη. Η σκληρή αλήθεια είναι πως όταν οι πεφωτισμένες φιλελεύθερες δημοκρατίες κλήθηκαν να επιλέξουν μεταξύ της μείωσης των κερδών τους και της σωτηρίας εκατομμυρίων συνανθρώπων μας από την πείνα, δε δίστασαν λεπτό: επέλεξαν το πρώτο! Εν πλήρει συνειδήσει για τις συνέπειες αυτής της επιλογής τους! Όσον αφορά την ιδεολογική τεκμηρίωση των πολιτικών αυτών επιλογών, φαίνεται πως στην εξέλιξη της φιλελεύθερης δυτικής σκέψης, η έννοια του «ανθρώπου» -που καλύπτεται από τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον ανθρωπισμό και τα ρέστα- δεν ταυτίζεται τόσο με εκείνη του Homo sapiens αλλά με όποιον έχει πρόσβαση στα ΜΜΕ: οι υπόλοιποι (τα δεκάδες εκατομμύρια των θυμάτων σε διενέξεις στον τρίτο κόσμο, στην Τσετσενία·κ.λπ· οι Σύριοι, Ιρακινοί κ.λπ εξεγερμένοι· οι Κινέζοι, Βορειοκορεάτες κ.λπ αντικαθεστωτικοί κ.ο.κ. ουσιαστικά ανήκουν σε μια νέα κατηγορία «υπανθρώπων», που στερούνται των στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους και που το κόστος του αφανισμού τους είναι οικονομικά και πολιτικά αμελητέο). Πολύ συχνά οι υποστηρικτές του διαφωτισμού, του μοντερνισμού, του φιλελευθερισμού, της σοσιαλδημοκρατίας (ή/και της σύμφυσής των δύο τελευταίων) κ.λπ προβάλλουν το επιχείρημα πως στη δική τους κοσμοαντίληψη δε χωράνε μαζικές ανθρωποκτονίες του τύπου που γνώρισε η ανθρωπότητα επί ναζισμού ή κομμουνισμού. Λυδία λίθος για την αξιοπιστία των ισχυρισμών τους είναι το τι θα συμβεί το επόμενο διάστημα στο Κέρας της Αφρικής. Αν εκεί χαθούν εκατομμύρια συνάνθρωποί μας, καμία παραπλάνηση και καμία συσκότιση δε θα μπορεί να αθωώσει τα καθεστώτα μας εμπρός στην ιστορία και στη μνήμη των ανθρώπων...

Χρήσιμες "εθνοκοινωνικές" στατιστικές / του Σιλβέν Σιπέλ

Utiles statistiques «ethno-économiques» ©Le Monde Ποσοστό περιουσιακών στοιχείων που «διασώθηκε» από την κρίση (2009 έναντι 2005) στις ΗΠΑ, ανάλογα με την εθνοτική ομάδα Είναι άραγε πολιτικά ορθό να προχωρούμε σε εθνοτικές στατιστικές; Αυτό το τόσο οικείο σε εμάς ερώτημα, σχεδόν κανείς Αμερικανός δεν το κατανοεί καν, τόσο βαθιά εγγεγραμμένη στην κοινή τους αντίληψη περί δημοκρατίας και πολιτεύματος είναι η φυλετική κι η εθνοτική διάσταση, που αφορά αντίστοιχα το χρώμα του δέρματος ή την καταγωγή. Ιδωμένη υπό αυτό το πρίσμα, μια πρόσφατη έρευνα έρχεται να διαφωτίσει με σκληρό τρόπο ορισμένες ιδιαίτερες πτυχές των επιπτώσεων της κρίσης στην αμερικανική κοινωνία. Στις 26 Ιουλίου, το κέντρο «Πιου», ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά-δημογραφικά ινστιτούτα των Ηνωμένων Πολιτειών, δημοσίευσε μια εκτενή ανάλυση των στοιχείων του «γραφείου απογραφής» (Census) -το αντίστοιχο του γαλλικού «εθνικού ινστιτούτου στατιστικών και οικονομικών ερευνών» (ΙΝSEE)- όσον αφορά την εξέλιξη των περιουσιακών στοιχείων των Αμερικανών (ακίνητα, οχήματα, καταθέσεις, μείον τα χρέη των νοικοκυριών). Η έρευνα έχει σημείο εκκίνησης το 2005, τρία έτη πριν ξεσπάσει η κρίση και ολοκληρώνεται στα τέλη του 2009, εννέα μήνες μετά την κορύφωσή της. Αν εξετασθούν «εθνοτικά» τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά. Μέσα σε μια πενταετία, η μέση περιουσία των ισπανόφωνων Αμερικανών μειώθηκε κατά 66%, εκείνη των ασιατικής καταγωγής κατά 54%, εκείνη των Αφροαμερικανών κατά 53% κι εκείνη των λευκών κατά 16%. Με άλλα λόγια: όλες οι εθνοτικές ομάδες της χώρας είδαν την περιουσία τους να φθίνει από 3.5 ως 4.5 φορές περισσότερο από την εθνοτική εκείνη κατηγορία που το Census αποκαλεί «αποκλειστικά λευκούς», ήτοι όλους όσοι αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά ως λευκοί, χωρίς αναφορά σε καμία άλλη εθνοτική ταυτότητα (π.χ. «λευκός ισπανόφωνος»). Κατά τα άλλα, οι εθνοτικές ομάδες που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση, ήταν ταυτόχρονα εκείνες που είχαν τα λιγότερα περιουσιακά στοιχεία. Κατά συνέπεια, το χάσμα μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων των λευκών και των «άλλων» διευρύνθηκε φοβερά. Η μέση περιουσία των «λευκών» (113,149 δολάρια) είναι πλέον 20 φορές μεγαλύτερη από τη μέση περιουσία των «μαύρων» και 18 φορές μεγαλύτερη από εκείνη των «ισπανόφωνων», διπλασιάζοντας τη σχετική «ψαλίδα» μέσα σε είκοσι χρόνια. Περισσότερο από το ένα τρίτο των νοικοκυριών των ισπανόφωνων και των μαύρων διαθέτουν μηδενικά ή και αρνητικά περιουσιακά στοιχεία (το ανάλογο ποσοστό στους λευκούς είναι μόνο 15%). Η αλήθεια φυσικά είναι πως αυτές οι εξελίξεις δεν οφείλονται αποκλειστικά στην κρίση: το χάσμα μεταξύ των ευπορότερων και των μεσαίων τάξεων, αυξάνει ακατάπαυστα από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Επιπλέον, αυτό που ο Πολ Κρούγκμαν (Paul Krugman) αποκάλεσε «νέα οικονομία της ανισότητας» δε συμπεριλαμβάνει αποκλειστικά τους μαύρους ή τους πρόσφατους μετανάστες. Σε εξίσου δεινή κατάσταση βρίσκονται τα υπολείμματα των «λευκών σκουπιδιών» του νότου, οι άξεστοι και αδαείς αυτοί πληθυσμοί που με τόση ωμότητα περιέγραψε ο Έρσκιν Κόλντουελ (Erskine Caldwell) ή και οι γόνοι των εκπτωχευμένων αγροτών που συρρέουν στις πόλεις των Απαλαχίων σε αναζήτηση κάποιας θέσης ανειδίκευτης εργασίας. Αν και πολιτικά μιλώντας, οι πληθυσμοί αυτοί, φοβούμενοι μη συγχωνευθούν εντελώς με τους μη-λευκούς, επιλέγουν συχνά να τοποθετηθούν στους αντίποδες, στη ρατσιστική πτέρυγα της αντιπολίτευσης. Κατ' αντιστοιχία αναδύονται και εύπορες και μορφωμένες ελίτ στους μη-λευκούς πληθυσμούς. Πάντως η περί ου ο λόγος έρευνα, σύμφωνα και με τα λόγια του Πολ Τέιλορ (Paul Taylor), αντιπροέδρου του «πιου», αποτελεί «μια σοβαρή υπενθύμιση του πόσο υπέρογκο είναι το ποσοστό των μειονοτικών ομάδων που ζει στο περιθώριο της οικονομικής ζωής της χώρας». Για ιστορικούς και κοινωνικούς λόγους, αυτά τα «περιθώρια» είναι πολύ πιο πολυάνθρωπα στις σημερινές Ηνωμένες Πολιτείες, σε σχέση με την Ευρώπη. Τροφοδοτεί το μερίδιο του λέοντος των λιγότερο ειδικευμένων θέσεων εργασίας, των λιγότερο μορφωμένων, εκείνων που δεν διαθέτουν καμία ιατροφαρμακευτική κάλυψη, των επισφαλών ή προσωρινών θέσεων εργασίας (μιας κατηγορίας που γνωρίζει μεγάλη άνθηση)... Είναι παράλληλα η ίδια κατηγορία που δεν καταβάλει φόρους και ψηφίζει λιγότερο, ούτως ώστε τα εκλογικά επιτελεία των κομμάτων (εκτός σπανίων περιπτώσεων) να μπορούν με άνεση να την αγνοούν στους σχεδιασμούς τους, χωρίς να εκλογικό κόστος: οι «αποκλειστικά λευκοί» συμμετέχουν στις εκλογές πολύ περισσότερο από κάθε άλλο. Μια άλλη πρόσφατη έρευνα του κέντρου «πιου», τις παραμονές των εκλογών του 2008, είχε δείξει πως οι λευκοί υποστήριζαν ελαφρώς (με 46% έναντι 44%) τους Ρεπουμπλικάνους από τους Δημοκρατικούς, που με τη σειρά τους υπερείχαν σε όλες τις υπόλοιπες εθνοτικές ομάδες. Σήμερα οι λευκοί υποστηρίζουν με πολύ μεγαλύτερο ενθουσιασμό τους Ρεπουμπλικάνους (52% έναντι 39%). Αυτό με τη σειρά του χαλυβδώνει εν πολλοίς την αποφασιστικότητα των Ρεπουμπλικάνων, με επικεφαλής το «κόμμα του τσαγιού» στη γενική τους επέλαση εναντίον του «οργίου σπατάλης των κοινωνικών δαπανών». Συχνά μας φαίνεται κάπως δύσκολο να αντιληφθούμε την κοσμοθεωρία τους, που όμως πολύ απέχει από το να είναι περιθωριακή. Αν κι ένα μεγάλο τμήμα του «κόμματος του τσαγιού» υιοθετεί μια στάση που μας φαίνεται σχεδόν απάνθρωπη όσον αφορά την εμμονή του να εκμηδενίσει κάθε κοινωνική δαπάνη, αυτό οφείλεται στο ότι η κοινωνική του βάση μοιάζει αδιάφορη για ό,τι κι αν συμβεί. Οπότε ο πελώριος «τέταρτος κόσμος» της Αμερικής, αν και αριθμεί πολλές δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπινα όντα, είναι πολιτικά σχεδόν αδιάφορος. Αν συνυπολογίσουμε τις άλλες δύο μεγάλες κοινωνικές ομάδες που εδώ και μια τριετία κινητοποιήθηκαν πολύ περισσότερο του συνήθους υπέρ της εκλογής του Ομπάμα (Obama) -και παράλληλα επλήγησαν έκτοτε πολύ περισσότερο από την κρίση(τις γυναίκες, η απασχόληση των οποίων συνεχίζει να μειώνεται μετά τη λεγόμενη «ανάκαμψη», ενώ η απασχόληση των ανδρών αυξάνει, και τους νέους, η ανεργία των οποίων φθάνει σε πρωτοφανή για τις ΗΠΑ «γαλλικά» επίπεδα), κατανοούμε κάπως καλύτερα από πού αντλούν την αυτοπεποίθησή τους οι Ρεπουμπλικάνοι στην επιχείρησή τους να πετύχουν ταυτόχρονα τη μείωση του ελλείμματος και την ελάφρυνση της φορολογίας! Προς το παρόν τουλάχιστο, οι Αμερικανοί «αγανακτισμένοι» είναι πολιτικά εξουδετερωμένοι.

Κρίση Ιδεολογίας του Δυτικού Καπιταλισμού

Κρίση Ιδεολογίας του Δυτικού Καπιταλισμού
του Τζόζεφ ΣτίγκλιτζΣάββατο, 6 Αυγούστου 2011
Αποστολή Εκτύπωση Μέγεθος κειμένου Μοιραστείτε το:
Εδώ και λίγα μόλις χρόνια, μια πανίσχυρη ιδεολογία -η πίστη στις ελεύθερες και αχαλίνωτες αγορές- οδήγησε τον κόσμο στο χείλος της καταστροφής. Ακόμα και τις μέρες της δόξας του, από τις αρχές του 1980 ως το 2007, ο αμερικανικού τύπου απορυθμισμένος καπιταλισμός αύξησε την υλική ευημερία μόνο στους πλουσιότατους των πλουσιότερων κρατών του κόσμου. Πράγματι, κατά τη διάρκεια της τριακονταετούς επικυριαρχίας αυτής της ιδεολογίας, η πλειοψηφία των Αμερικανών είδε τα εισοδήματά της να μειώνονται ή να βαλτώνουν. Επιπλέον, αυτού του είδους η ανάπτυξη των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν οικονομικά βιώσιμη. Με τόσο μεγάλο μέρος του εισοδήματος των ΗΠΑ να καταλήγει σε τόσο λίγους, η ανάπτυξη δεν μπορούσε συνεχιστεί παρά μόνο διαμέσου της αύξησης της κατανάλωσης και της διόγκωσης του χρέους. Συγκαταλεγόμουν ανάμεσα σε όσους ήλπιζαν πως με κάποιον τρόπο η οικονομική κρίση θα δίδασκε τους Αμερικανούς (και τους υπόλοιπους) ένα μάθημα για την ανάγκη μεγαλύτερης ισότητας, ισχυρότερης ρύθμισης, και καλύτερης εξισορρόπησης μεταξύ κράτους και αγορών.
Αλίμονο, δε συνέβη αυτό! Αντιθέτως αναστηλώθηκε η δεξιά οικονομική άποψη που όπως πάντα είναι ενεργούμενο ιδεοληψιών και ειδικών συμφερόντων, με αποτέλεσμα να απειλείται εκ νέου η παγκόσμια οικονομία -ή τουλάχιστο η αμερικανική και η ευρωπαϊκή, όπου οι αντιλήψεις αυτές συνεχίζουν να ανθούν. Στις ΗΠΑ, αυτή η δεξιά αναβίωση, της οποίας οι οπαδοί οφθαλμοφανώς επιχειρούν τώρα να παραβιάσουν τους νόμους των μαθηματικών και της οικονομίας, απείλησαν να οδηγήσουν τη χώρα σε χρεοκοπία και στάση πληρωμών. Όποτε το κογκρέσο ψηφίζει δαπάνες που υπερβαίνουν τα έσοδα, δημιουργείται ένα έλλειμμα, που κάπως πρέπει να χρηματοδοτηθεί. Αλλά αντί να συμβάλει στην προσεκτική εξισορρόπηση των χρήσιμων κρατικών δαπανών και της ανάλογης φορολογίας που θα καλύπτει τις δαπάνες αυτές, η δεξιά θέλει πάση θυσία να «παγώσει» τις δαπάνες, ώστε αναγκαστικά οι δαπάνες να περιοριστούν στα υφιστάμενα έσοδα. Αυτό αφήνει ανοικτό το ζήτημα ποιες δαπάνες έχουν προτεραιότητα... Αν δεν είναι οι δαπάνες για εξυπηρέτηση του χρέους, η χρεοκοπία είναι αναπόφευκτη. Παράλληλα όμως, η περικοπή κρατικών δαπανών τώρα -εν μέσω μια συνεχιζόμενης κρίσης που την προκάλεσε η ιδεολογία των αχαλίνωτων αγορών- αναπόφευκτα θα επιταχύνει την οικονομική καταβύθιση. Εδώ και μια δεκαετία, καταμεσής στην άνθηση της οικονομίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίαζαν ένα τόσο πελώριο πλεόνασμα, που... απειλούσε να εκμηδενίσει το δημόσιο χρέος. Αλλά χάρη σε μη-βιώσιμες περικοπές φόρων για τους πλούσιους, σε μια σειρά πολέμων και στην εκτίναξη στα ύψη του κόστους της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, που οφείλεται εν πολλοίς στη δέσμευση του Τζορτζ Μπους (George W. Bush) να επιτρέψει στις φαρμακοβιομηχανίες να ορίζουν ανεξέλεγκτα τις τιμές των φαρμάκων, ακόμα κι αν αυτά πληρώνονταν από το δημόσιο, πολύ σύντομα τα πελώρια πλεονάσματα μετατράπηκαν σε πρωτοφανή ελλείμματα, που αποτελούσαν μεταπολεμικό ρεκόρ. Η θεραπεία για την αντιμετώπιση του αμερικανικού ελλείμματος συνδέεται απολύτως με αυτή τη διάγνωση:ξαναστρώστε την Αμερική στη δουλειά τονώνοντας την οικονομία·τερματίστε τους απερίσκεπτους πολέμους·περιορίστε τις στρατιωτικές και φαρμακευτικές δαπάνες· κιαυξήστε τους φόρους, τουλάχιστο για τους πολύ πλούσιους.Αλλά η δεξιά δε θέλει τίποτα απ' αυτά. Αντιθέτως, πιέζει για ακόμα περισσότερες φορολογικές ελαφρύνσεις των επιχειρήσεων και των πλουσίων, παράλληλα με μεγαλύτερες περικοπές στις δαπάνες στις επενδύσεις και τις κοινωνικές παροχές, πράγματα δηλαδή που θέτουν εν κινδύνω το μέλλον της αμερικανικής οικονομίας και κουρελιάζουν ό,τι έχει απομείνει από το κοινωνικό συμβόλαιο. Εντωμεταξύ, ο αμερικανικός χρηματοπιστωτικός τομέας μάχεται σκληρά για να αποτινάξει κάθε ρύθμιση, ώστε να μπορέσει ανενόχλητα να επιστρέψει στις παλιές, του και τόσο καταστροφικές ανέμελες πρακτικές του. Στην Ευρώπη τα πράγματα δεν είναι πολύ καλύτερα. Καθώς η Ελλάδα και οι υπόλοιποι αντιμετωπίζουν κρίση, η αγωγή du jour που τους παρέχεται δεν είναι παρά μια σειρά από μακροχρόνια προγράμματα λιτότητας και μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, που το μόνο που θα κατορθώσουν είναι να καταστήσουν τα κράτη που την υιοθετούν πιο αδύναμα και ευάλωτα. Αυτή η αγωγή απέτυχε στην ανατολική Ασία, απέτυχε στη λατινική Αμερική και αλλού, και θα αποτύχει και στην Ευρώπη, με τη σειρά της. Η αλήθεια είναι πως απέτυχε ήδη στη Λετονία, την Ιρλανδία και την Ελλάδα. Υπάρχει εναλλακτική λύση: μια αναπτυξιακή στρατηγική με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και του «διεθνούς νομισματικού ταμείου» (ΔΝΤ). Η ανάπτυξη θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη πως η Ελλάδα θα κατορθώσει να αποπληρώσει τα χρέη της, οδηγώντας σε μείωση τα επιτόκια δανεισμού της, και αφήνοντας δημοσιονομικά περιθώρια για περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις. Από μόνη της η ανάπτυξη αυξάνει τα φορολογικά έσοδα και μειώνει την ανάγκη για κοινωνικές δαπάνες σαν τα επιδόματα ανεργίας. Και η αυτοπεποίθηση που παράγει η διαδικασία αυτή, οδηγεί σε περαιτέρω ανάπτυξη. Δυστυχώς, οι χρηματαγορές και οι δεξιοί οικονομολόγοι αναλύουν την κατάσταση εντελώς ανάποδα: θεωρούν πως η λιτότητα παράγει εμπιστοσύνη που με τη σειρά της θα οδηγήσει σε ανάπτυξη. Αλλά η λιτότητα υπονομεύει την ανάπτυξη και χειροτερεύει τη δημοσιονομική θέση των κυβερνήσεων -ή πάντως δε τη βελτιώνει όσο υπόσχονταν οι συνήγοροι των υφιστάμενων θεραπευτικών αγωγών. Είτε έτσι, είτε αλλιώς, η εμπιστοσύνη υπονομεύεται, και τίθεται σε κίνηση ένας φαύλος οικονομικός κύκλος. Αλλά χρειαζόμαστε στ' αλήθεια ακόμα ένα δαπανηρό πείραμα για να δοκιμάσουμε ιδέες που έχουν ήδη επανειλημμένα αποτύχει; Δεν το χρειαζόμαστε, αλλά όλα δείχνουν πως μολοταύτα θα αναγκαστούμε να υποστούμε, άλλο ένα. Η αποτυχία της Ευρώπης ή των Ηνωμένων Πολιτειών να επιστρέψουν σε μια ρωμαλέα ανάπτυξη θα ήταν αρνητική για την παγκόσμια οικονομία. Η αποτυχία και των δύο όμως, θα ήταν καταστροφική έστω και αν οι αναδυόμενες οικονομίες κατόρθωσαν να πετύχουν αυτοδύναμη ανάπτυξη. Και δυστυχώς, αν δεν επικρατήσει μεγαλύτερη σωφροσύνη, ο κόσμος προς τα εκεί ακριβώς κατευθύνεται.

ΜΗΝ ΠΑΡΚΑΡΕΤΕ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΟΥΣ

ΤΟ ΜΗΛΟ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΛΙΑ ΘΑ ΠΕΣΕΙ