Τρίτη 15 Φεβρουαρίου 2011
ΠΑΡΑΜΕΘΟΡΙΟΣ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
Σάββατο 12 Φεβρουαρίου 2011
ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΛΙΓΩΝ
Λίγο πριν...
... εκπνεύσει το 2010, η ζωή στις πλούσιες συνοικίες της Νέας Υόρκης έμοιαζε πολύ με τις παλιές καλές μέρες πριν από την ύφεση. Στο χρηματιστήριο της πόλης, τα αφεντικά της Σίτιγκρουπ, απτόητα από τον ρόλο που είχε παίξει η εταιρεία τους στην οικονομική κρίση, εγκαινίαζαν ένα νέο χρηματιστηριακό προϊόν τους. Στου Σόθμπις, οι συλλέκτες έκαναν ρεκόρ όλων των εποχών, αγοράζοντας πολύτιμα πετράδια έναντι 49 εκατομμυρίων δολαρίων. Και στα μαγαζιά του Χάρι Σιπριάνι, που μόλις πριν από δύο χρόνια κόντευαν να κλείσουν, οι πελάτες σχημάτιζαν ατέλειωτες ουρές για ένα τραπέζι. Καμιά εκατοστή τετράγωνα πιο πέρα, στην καρδιά του Χάρλεμ, η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική. Εξώσεις, απολύσεις, ανεργία, άνθρωποι που έτρεχαν στην πρόνοια για κουπόνια.
Τέτοιες εικόνες...
... ανάκαμψης και ύφεσης δείχνουν σήμερα οι γειτονιές της Νέας Υόρκης. εικόνες ευημερίας και υπερβολής που πιστοποιούν την επιστροφή της οικονομικής ανάπτυξης. Και εικόνες στέρησης και βιοπάλης που ξεκαθαρίζουν ότι αυτή η ανάπτυξη δεν είναι για όλους.
Πενήντα επτά Κροίσοι της πόλης (μαζί τους και ο δήμαρχος Μπλούμπεργκ) αύξησαν τη συνολική περιουσία τους στα 19 δισ. δολάρια την περασμένη χρονιά, την ίδια ώρα που άλλοι 200.000 Νεοϋρκέζοι κατέφευγαν στα λαϊκά συσσίτια. Ακόμη και πριν από την κρίση, όμως, τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα για όλους. Για τους λίγους, οι δεκαετίες του 1990 και του 2000 ήταν χρυσές, καθώς οι δίδυμες μηχανές της απελευθέρωσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των φοροαπαλλαγών φυσούσαν αέρα στα πανιά τους. Τότε, το πλουσιότερο 5% της πόλης σχεδόν διπλασίασε τα εισοδήματά του. Για το υπόλοιπο 95% η ζωή ήταν αλλιώς. Ο ελάχιστος μισθός καθηλώθηκε, οι δουλειές έφυγαν στο εξωτερικό, η εργατική τάξη έφτυσε αίμα και η μεσαία τάξη αποδεκατίστηκε. Ετσι η Νέα Υόρκη έγινε η πιο άνιση αμερικανική μεγαλούπολη.
Ετσι ήταν...
... ο κόσμος της Νέας Υόρκης προτού χτυπήσει η ύφεση.
Και δεν αναμένεται να αλλάξει ούτε τώρα που η χώρα δείχνει να περνά στη φάση της ανάκαμψης. Στη διάρκεια της κρίσης, η κυβέρνηση διέθεσε τεράστια ποσά για να σώσει το τραπεζικό σύστημα. Οι τράπεζες δεν επιβίωσαν απλώς. Μάζεψαν πρωτοφανή κέρδη. Οπως και το χρηματιστήριο της πόλης. Δυστυχώς, όσοι δεν είναι τραπεζίτες ούτε χρηματιστές δεν βλέπουν σήμερα οφέλη από την επιστροφή της χώρας στην ανάπτυξη. Ομως, ούτε έξω από τη Νέα Υόρκη η εικόνα γι' αυτούς είναι πιο ρόδινη. Οπως δείχνει παναμερικανική έρευνα των οικονομολόγων Αντριου Σαμ και Ισβαρ Χατιβάντα, η ύφεση έπεσε παντού στο κεφάλι των πιο φτωχών, καταστρέφοντας μαζικά τις δουλειές τους. Οι μικρομεσαίοι υπέστησαν σημαντικές απώλειες. Αλλά οι πλούσιοι την άντεξαν χωρίς να ιδρώσει το αυτί τους.
Η εικόνα...
... της Νέας Υόρκης δείχνει με τον καλύτερο τρόπο τη βάναυση γεωμετρία των ανισοτήτων που είναι απαράλλαχτη σε όλες τις δυτικές μεγαλουπόλεις. Πρίγκιπες και φτωχοί δεν πλήττονται όλοι το ίδιο από την κρίση, ούτε ωφελούνται όλοι το ίδιο από την ανάκαμψη.
---
Παρασκευή 11 Φεβρουαρίου 2011
ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΙΔΕΕΣ ΣΠΑΝΙΑ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ

Aς υποθέσουμε, για χάρη της κουβέντας, ότι τρεις φίλοι έχουν μια καλή ιδέα για μια online υπηρεσία. Επίσης να υποθέσουμε ότι και οι τρεις δουλεύουν την ήμερα, αλλά έχουν σκοπό να παλέψουν να μετατρέψουν την ιδέα τους σε μια κερδοφόρα επιχείρηση δουλεύοντας το βράδυ μέχρι αργά.
Οι τρεις αυτοί φίλιοι δεν έχουν κεφάλαια παρά θα εισφέρουν την προσωπική τους εργασία. Έχουν υπολογίσει ότι χρειάζεται περίπου δυο χρόνια ανάπτυξης και από εκεί και πέρα ευελπιστούν ότι θα είναι έτοιμοι να προσφέρουν αυτή την υπηρεσία ελπίζοντας σε πωλήσεις και κέρδη.
Λόγω του ότι αυτοί οι τρεις φίλοι είναι σοβαροί, θεωρούν πρέπον να ιδρύσουν μια εταιρεία, παρ΄ όλο που δεν λογαριάζουν να έχουν έσοδα για τουλάχιστον δύο χρόνια. Το ερώτημα είναι, από τη στιγμή που έχουν ελάχιστα κεφάλαια, σε ποια δικαιοδοσία θα πρέπει να ιδρύσουν αυτή την εταιρεία;
Αν φτιάξουν μια ΑΕ στην Ελλάδα, πέραν των αρχικών εξόδων που θα έχουν (€60.000 για την σύσταση και ένα σωρό άλλα νταβατζηλίκια), θα πρέπει να υπολογίσουν και τα εξής:
Μερικές δημοσιεύσεις τον χρόνο στο ΦΕΚ (κόστος 1.000 ευρώ τουλάχιστον), δημοσιεύσεις ισολογισμού σε τρεις εφημερίδες (κόστος 800 ευρώ), λογιστή (κόστος 2.000), επιμελητήριο (κόστος 400 ευρώ) και βέβαια θα πρέπει να πληρώνουν και το ταμείο τους, άσχετα αν δεν προβλέπεται να έχουν ούτε ένα ευρώ έσοδα τα επόμενα δύο χρόνια (κόστος, περίπου 9.000 ετησίως για τους τρεις). Στην καλύτερη των περιπτώσεων, οι τρεις αυτοί συνέταιροι θα έχουν περίπου €13.000 πάγια νομικά έξοδα το χρόνο για να είναι νομικά καλυμμένοι απέναντι στην πολιτεία.
Το πρόβλημα όμως είναι ότι οι περισσότεροι δεν επιλέγουν να φτιάξουν μια εταιρεία στην Κύπρο ή τις ΗΠΑ (μακάρι να το έκαναν), αλλά αποφασίζουν να μην κάνουν τίποτα. Όταν λογαριάσει κανείς τη γραφειοκρατία (πέραν των όσων ανέφερα) και το Γολγοθά που θα πρέπει κάποιος να τραβήξει προκειμένου να ρισκάρει να κάνει κάτι στην Ελλάδα, οι περισσότεροι προτιμούν απλά να μην κάνουν τίποτα.
Αν η Ελλάδα έχει κάτι που αξίζει περισσότερο από τον χρυσό, είναι ένα ανθρώπινο δυναμικό που έχει πολύ καλές γνώσεις των σύγχρονων τεχνολογιών. Αν δεν κάνω λάθος (και διορθώστε με αν κάνω λάθος), η Ελλάδα έχει τους περισσότερους διπλωματούχους Phd αναλογικά προς τον πληθυσμό σε όλη την Ε.Ε. Δυστυχώς όμως όλο αυτό το ανθρώπινο κεφάλαιο μένει ανεκμετάλλευτο διότι το σύστημα τους εμποδίζει να προσπαθήσουν και να αναλάβουν ρίσκο.
Αν αυτή η κυβέρνηση θέλει πραγματικά να προωθήσει την ανταγωνιστικότητα και κατ΄ επέκταση την ανάπτυξη, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνει είναι να μηδενίσει το κόστος ίδρυσης μιας εταιρείας τύπου ΑΕ. Επίσης θα πρέπει να φτιαχτεί μια ανεξάρτητη αρχή για αυτό τον σκοπό που να εξυπηρετεί όλη την Ελλάδα. Τα καραγκιοζλίκια με τις νομαρχίες πρέπει να σταματήσουν. Επίσης θα πρέπει να φτιαχτεί μια κεντρική ηλεκτρονική πύλη όπου ο κάθε ένας θα μπορεί να ιδρύσει μια εταιρεία σε μηδέν χρόνο και με μηδέν κόστος όπως σε άλλες χώρες.
Όσο αναφορά το ΦΕΚ, οι ανακοινώσεις θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς έξοδα μέσα από μια ειδική πύλη και βέβαια θα πρέπει να καταργηθούν οι δημοσιεύσεις στις εφημερίδες και η υποχρέωση να είσαι γραμμένος στο “οικείο επιμελητήριο” κτλ. Το σημαντικότερο από όλα όμως είναι τα έξοδα στο ταμείο ΟΑΕΕ. Αυτά επίσης θα πρέπει να καταργηθούν.
Σε άλλες χώρες, η συνεισφορά στα συνταξιοδοτικά ταμεία (των ιδιοκτητών όχι των εργαζόμενων - όπου να τονίσω δεν προσφέρουν ιατρική κάλυψη) πληρώνονται μόνο και εφόσον η επιχείρηση είναι κερδοφόρα. Αν δηλαδή δεν έχει κέρδος η επιχείρηση, συνεισφορά δεν υπάρχει. Κάτι τέτοιο θα πρέπει να γίνει και εδώ. Είναι αδιανόητο να πρέπει κάποιος να πληρώνει ΟΑΕΕ χωρίς να έχει ούτε έσοδα και ούτε κέρδος.
Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ανοίγουν όλα τα κλειστά επαγγέλματα σήμερα, δεν θα σωθούμε. Ναι μεν το άνοιγμα ενδεχομένως να βελτιώσει την παροχή ορισμένων υπηρεσιών και ενδεχομένως να δούμε και μειώσεις τιμών, αλλά μην νομίζετε ότι θα δημιουργηθεί ανάπτυξη και εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Η κυβέρνηση πρόσφατα είπε ότι θα δημιουργήσει one stop shops, όπου όλες τις διαδικασίες ιδρύσεως μιας επιχειρήσεις θα την αναλάβουν φατούρα τα ΚΕΠ. Αυτό είναι άλλο ένα μεγάλο λάθος. Κάτι τέτοιο δεν θα μειώσει τη γραφειοκρατία, καθώς δεν καταργούνται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες για την ίδρυση μιας εταιρείας (δικηγόροι, συμβολαιογράφοι κτλ). Το μόνο που κάνει η κυβέρνηση είναι να αυξάνει τη γραφειοκρατία, καθώς τώρα θα υπάρχει ένα επιπλέον στρώμα ανθρώπων που ασχολούνται με τις διαδικασίες αυτές αντί οι ενδιαφερόμενοι.
Η Ελλάδα χρειάζεται να προσφέρει υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας για να επιβιώσει. Όσο και αν μειωθούν οι εργατικές αποδοχές, πάντα κάπου αλλού τα μεροκάματα θα είναι μικρότερα. Για να το πετύχουμε αυτό, θα πρέπει να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αγορά να αναλάβει ρίσκο. Παράλληλα όμως, θα πρέπει να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις έτσι ώστε να μπορούν να αναλάβουν αυτό το ρίσκο τα νέα παιδιά με μηδενικό κόστος.
Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν τα μυαλά στην Ελλάδα να δημιουργήσουν τη νέα Google, τα εμπόδια είναι τόσο πολλά που μάλλον δεν θα προσπαθήσουν καν και δεν θα την δούμε ποτέ. Διότι για να δούμε μια νέα Google, θα πρέπει να δημιουργηθούν οι διαδικασίες για να μπορεί να ξεκινήσει από κάπου.
ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ

Σε υπολογισμό της συνολικής τεχνολογικής ικανότητας του κόσμου, δηλαδή πόσες πληροφορίες είναι σε θέση να αποθηκεύσει και να επεξεργαστεί η ανθρωπότητα, προχώρησαν οι επιστήμονες. Συνολικά, εκτιμάται ότι, αν ληφθούν υπόψη τόσο οι ψηφιακές όσο και οι αναλογικές συσκευές (όσες έχουν απομείνει), ο πλανήτης μας μπορεί να έχει σήμερα στη διάθεσή του γύρω στα 600 exabytes πληροφοριών, δηλαδή 600 δισεκατομμύρια Gigabytes.
Υπολογίζεται, μάλιστα, ότι η παγκόσμια αποθηκευτική ικανότητα διπλασιάζεται κάθε περίπου τρία χρόνια, καθώς το 2007 υπήρχαν τουλάχιστον 295 exabytes πληροφοριών ή 295 δισεκατομμύρια Gigabytes, μια ποσότητα που ισοδυναμούσε με 61 CD-ROMs ανά κάτοικο του πλανήτη μας. Σήμερα ο αριθμός αυτός έχει τριπλασιαστεί.
Όπως, αναφέρεται στην σχετική μελέτη, ο αριθμός των 295 exabytes εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σε μόλις 0,33% των πληροφοριών που είναι αποθηκευμένες στα μόρια του DNA ενός ανθρώπου. Εκτιμάται όμως ότι μέχρι το τέλος του 21ού αιώνα, η αποθηκευτική και επεξεργαστική ισχύς της ανθρωπότητας θα φτάσει αυτήν του ανθρώπινου γενετικού κώδικα (DNA).
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το 2002 θα μπορούσε να θεωρηθεί η αρχή της "ψηφιακής εποχής", επειδή τότε για πρώτη φορά η συνολική ψηφιακή αποθηκευτική ικανότητα της ανθρωπότητας ξεπέρασε την αναλογική. Το 2007, μέσα σε μια μόνο πενταετία, το 94% της παγκόσμιας μνήμης βρισκόταν πλέον σε ψηφιακή μορφή και σήμερα πια θεωρείται ότι ουσιαστικά έχει ολοκληρωθεί η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, καθώς είναι μηδαμινό το ποσοστό πληροφοριών που είναι αποθηκευμένες ακόμα σε αναλογικά και όχι σε ψηφιακά μέσα.
Το 2007, η ανθρωπότητα μετέδωσε μέσω τηλεοπτικών σημάτων και GPS 1,9 zettabytes πληροφοριών (ισοδυναμούν με 1,9 δισεκατομμύρια terabytes), ενώ την ίδια χρονιά, μέσω των διαδραστικών τεχνολογιών (όπως η κινητή τηλεφωνία), η ανθρωπότητα διακίνησε 65 exabytes πληροφοριών, ενώ οι υπολογιστές του πλανήτη έκαναν 6,4 Χ 1018 (ο αριθμός 1 ακολουθούμενος από 18 μηδενικά) υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο. Πάντως, σύμφωνα με τους ερευνητές, «μακροπρόθεσμα, οι αναλογικές τεχνολογίες δεν θα εξαφανιστούν, αλλά θα συνεχίσουν να υπάρχουν ως μέρος της ιστορικής κληρονομιάς μας, αλλά και ως χόμπι για μερικούς τεχνικούς.
Υπολογίζεται, τέλος, ότι στη διάρκεια της εικοσαετίας 1986-2007, η παγκόσμια υπολογιστική ισχύς αυξανόταν με μέσο ετήσιο ρυθμό 58%, δέκα φορές πιο γρήγορα από το ΑΕΠ των ΗΠΑ. Αντίστοιχα, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης των τηλεπικοινωνιών ήταν 28% και της ικανότητας αποθήκευσης πληροφοριών 23%.
Παρασκευή 4 Φεβρουαρίου 2011
Τι είναι το Κίνημα Zeitgeist (TZM);

- Το TZM αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα συμπεριφορά μας σε αυτόν τον πλανήτη δεν είναι βιώσιμη και τάσσεται υπέρ της μετάβασης σε ένα νέο πλαίσιο για την κοινωνία που ονομάζεται Οικονομία Βασισμένη στους Πόρους.
- Το TZM αναγνωρίζει ότι, μέσα από την ανθρώπινη χρήση της τεχνολογίας, μπορούμε να παρέχουμε μια σχεδόν πλήρη αφθονία των ζωτικών μας αναγκών σε όλους τους ανθρώπους του κόσμου, και στοχεύει στην εξάλειψη της σπανιότητας σε όσο το δυνατόν περισσότερους τομείς· δημιουργώντας ένα σύστημα που βασίζεται στην πρόσβαση και όχι στην ιδιοκτησία και το χρήμα.
- Το TZM αναγνωρίζει ότι το σημερινό εργασιακό μοντέλο είναι απαρχαιωμένο και ότι δεν συμβαδίζει με την πρόοδο της τεχνολογίας, και υποστηρίζει την προσπάθεια για αυτοματοποίηση στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών· καταργώντας την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία, όπου είναι δυνατόν, μεγιστοποιώντας παράλληλα την αποδοτικότητα.
- Το TZM αναγνωρίζει ότι η κοινωνία πρέπει να έχει μια συμβιωτική σχέση με τη φύση ούτως ώστε να είναι βιώσιμη και να επιτευχθεί η οικολογική ισορροπία, ζώντας σε αρμονία με τη γη και όχι ενάντια σε αυτή.
- Το TZM αναγνωρίζει ότι τίποτα λιγότερο από μια πλήρη μεταστροφή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε σε αυτόν τον πλανήτη είναι αναγκαία, αν θέλουμε να αποφύγουμε την κοινωνική κατάρρευση σε παγκόσμια κλίμακα.
- Το TZM στοχεύει στην εξάλειψη των προϋποθέσεων που απαιτούνται για τις κυβερνήσεις και τους νόμους αντιμετωπίζοντας τις βαθύτερες αιτίες των κοινωνικών προβλημάτων μας, δημιουργώντας ένα πιο ανθρώπινο περιβάλλον που μέσω του σχεδιασμού του, ενθαρρύνει και καθιστά αναγκαίο θετικές ανθρώπινες συμπεριφορές και δράσεις.
- To TZM υποστηρίζει την επιστημονική μέθοδο εφαρμοσμένη στην κοινωνία με γνώμονα την κοινωνική μέριμνα, φτάνοντας στις αποφάσεις με βάση στατιστικά στοιχεία και συμπερασματική λογική προσανατολισμένα προς τη μέγιστη λειτουργική αποδοτικότητα, και όχι σε απόψεις που βασίζονται σε προσωπικά και εθνικά συμφέροντα.
- Το TZM είναι πρωτίστως ένα κοινωνικό κίνημα, υποστηρίζοντας ένα σύστημα που ενθαρρύνει τη συνεργασία αντί του ανταγωνισμού και βασίζεται εκ του σχεδιασμού του στην ενότητα και την ισότητα.
- Το TZM δεν είναι ένας θεσμός ή ένας πολιτικός οργανισμός και ενώ η δομή του βασίζεται πάνω σε έργα(projects), λειτουργεί χωρίς ιεραρχία ή ηγέτες.
- Ο σκοπός του TZM είναι να κινήσει τη μετάβαση σε μια Οικονομία Βασισμένη στους Πόρους με τη διάδοση αυτών των ιδεών.
Τι είναι Οικονομία Βασισμένη στους Πόρους (RBE);
- Η RBE είναι ένα παγκόσμιο σύστημα στο οποίο οι πόροι του πλανήτη έχουν δηλωθεί σαν κοινή κληρονομιά όλων των ανθρώπων του κόσμου.
- Η RBE είναι ένα σύστημα στο οποίο όλα τα αγαθά και οι υπηρεσίες είναι διαθέσιμα σε όλους χωρίς τη χρήση του χρήματος, ανταλλαγής, ή οποιαδήποτε άλλη μορφή χρέους ή υποτέλειας.
- Η RBE εφαρμόζει μια συστημική προσέγγιση στην κοινωνία και διαχειρίζεται τους πόρους της γης ολιστικά, βελτιστοποιώντας ταυτόχρονα την παραγωγή για τη μείωση των αποβλήτων.
- Η RBE παρουσιάζει ένα σύστημα όπου προτεραιότητα έχουν η ανθρώπινη ευημερία και η διαφύλαξη της γης και όχι το κέρδος.
- Η RBE είναι ένα σύστημα που βασίζεται στην μηχανική αυτοματοποίηση και όχι στην ανθρώπινη εργασία, ελευθερώνοντας όλους τους ανθρώπους από ανούσιες και επαναλαμβανόμενες εργασίες.
Πετρέλαιο: Εκτός από Ευημερία Φέρνει και Πόλεμο
Το πετρέλαιο είναι πηγή δεινών ή εφαλτήριο προς την ανάπτυξη και την ευημερία; Το «φιλοσοφικό» αυτό ερώτημα διατυπώνεται διαχρονικά όσον αφορά για χώρες της περιφέρειας (οι χώρες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου), οι οποίες έχουν το «προνόμιο» να διαθέτουν πλούσιους φυσικούς πόρους (πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πολύτιμα μεταλλεύματα), οι λαοί τους όμως ταλανίζονται από πολλαπλά προβλήματα εξαιτίας της ενδημικής διαφθοράς της ηγετικής τάξης τους αλλά κυρίως -και συνήθως συνδυαστικά προς τα προηγούμενα- των εξωτερικών επιρροών και παρεμβάσεων που αποσκοπούν στον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών των χωρών αυτών.
Από τη δεκαετία του 1950 -με την ωμή αγγλοαμερικανική παρέμβαση στην Περσία για την ανατροπή της κυβέρνησης Μοσαντέκ προς όφελος των πετρελαϊκών εταιρειών- η Ιστορία έχει καταγράψει πολλές περιπτώσεις έμμεσων ή άμεσων επεμβάσεων για τον έλεγχο των πετρελαίων με συνήθως μεγάλο κόστος για τους λαούς, οι οποίοι υφίστανται τις αρνητικές συνέπειες της ύπαρξης πλούσιου υπεδάφους.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα η επέμβαση στο Ιράκ, η συνεχιζόμενη «εμπόλεμη» ένταση με το Ιράν και η μακροχρόνια αιματηρή διαδικασία στη Νιγηρία.
Η Νιγηρία είχε όλες τις προδιαγραφές... Μια φτωχή χώρα της αφρικανικής ηπείρου, η οποία «έτυχε» να διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου στον πλανήτη.
Αποκλεισμός της Κίνας
Το κλειδί όμως βρίσκεται στη διαχείριση του ορυκτού αυτού πλούτου. Υστερα από σειρά αλλεπάλληλων στρατιωτικών πραξικοπημάτων και αιματηρών φυλετικών συγκρούσεων, η Νιγηρία σήμερα διαθέτει «δημοκρατικά» εκλεγμένη κυβέρνηση.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, εξελίξεις όμως όπως είναι ένα πολιτικό πραξικόπημα στη Νιγηρία σχετίζονται με τον ανταγωνισμό των ξένων «δυνάμεων» και στοχεύουν στον αποκλεισμό της Κίνας.
Μωσαϊκό εθνοτήτων, που αποτελεί παράγοντα εσωτερικής αστάθειας, η Νιγηρία είναι η πρώτη πετρελαιοπαραγωγός χώρα της υποσαχάριας Αφρικής, η 12η σε παγκόσμιο επίπεδο και η 5η παραγωγός χώρα του ΟΠΕΚ.
Πέντε πολυεθνικές εταιρείες, η ολλανδική Shell, η γαλλική Total, η ιταλική Agip και οι αμερικανικές ExxonMobil και Chevron, οι οποίες «έσπευσαν» να δώσουν το «παρών» από πολύ νωρίς, μεταμόρφωσαν τη χώρα από έναν απομακρυσμένο, σχεδόν απρόσιτο, υγρότοπο σ' ένα βιομηχανικό τερατούργημα, με 7.200 χιλιόμετρα πετρελαιαγωγών, τουλάχιστον 159 πετρελαιοπηγές και 275 σταθμούς ροής του φυσικού αερίου.
Την ίδια στιγμή το βιοτικό επίπεδο και οι κοινωνικές συνθήκες στη Νιγηρία πολύ απέχουν από το να θεωρηθούν στοιχειωδώς ανεκτές, καθώς ο παραγόμενος πλούτος από τους φυσικούς πόρους κατανέμεται άνισα προς όφελος των εταιρειών και των κυρίαρχων ελίτ της χώρας.
Και θρησκευτική σύγκρουση
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε έκθεση του International Crisis Group επισημαίνεται ότι η διαφθορά και η παρατεινόμενη βία θα πυροδοτήσουν την ωρολογιακή βόμβα της πολιτικής και κοινωνικής εξέγερσης.
Οι πρόσφατες συγκρούσεις και η «αναταραχή» στο Δέλτα του Νίγηρα λόγω της «δραστηριότητας» που αναπτύσσει το «Κίνημα για την Απελευθέρωση του Δέλτα του Νίγηρα», μια οργάνωση η οποία έχει αναλάβει την ευθύνη για σειρά επιθέσεων εναντίον εγκαταστάσεων πετρελαϊκών εταιρειών, για δολιοφθορές σε πετρελαιαγωγούς, για απαγωγές και δολοφονίες, έχει αποτέλεσμα να μειώνεται η καθημερινή παραγωγή πετρελαίου της χώρας και να «σκαρφαλώνει» κάθε φορά η τιμή του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Λόγω δε των εξελίξεων των τελευταίων ημερών, αποτέλεσμα των θρησκευτικών συγκρούσεων μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων, η μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στις εκβολές του ποταμού Νίγηρα στον Ατλαντικό ωκεανό διέκοψε τη λειτουργία της.
Η συγκεκριμένη μονάδα είναι συνιδιοκτησία της Nigerian National Petroleum Corporation (49%), της Shell (25,6%), της Total LNG Nigeria Limited (15%) και της ιταλικής Eni (10,4%).
Στην παραγωγή αυτή στηρίζεται η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, καθώς η Νιγηρία αποτελεί την τρίτη κατά σειρά χώρα η οποία τροφοδοτεί την Ευρώπη αλλά ταυτόχρονα και την Gas Natural της Ισπανίας, την BOTAS της Τουρκίας, την Gaz de France και την Transgas της Πορτογαλίας.
Η Total, παρά το κλίμα που επικρατεί, έχει προαναγγείλει πως θα επενδύσει 7 δισ. δολάρια μέσα στα επόμενα 5 χρόνια σε προγράμματα εξερεύνησης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ την ίδια ώρα προχωρά στην ανάπτυξη ενός παράκτιου τομέα γεώτρησης, ο οποίος θα μπει στην παραγωγή το 2012.
Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2011
Ο πλούτος δεν μειώνει την απληστία

ΤΕΛΙΚΑ, η εποχή που η στάθμη της θάλασσας θα ανέβει καλύπτοντας ολόκληρη τη Γη έφτασε πολύ νωρίτερα από ό,τι θα περίμενε κανείς. Ευτυχώς, δεν πρόκειται για τον πραγματικό κόσμο, αλλά για το έργο που διαφημίστηκε ως το μεγαλύτερο κατασκευαστικό εγχείρημα στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Ο «Κόσμος του Ντουμπάι», το σύμπλεγμα των τεχνητών νησιών που σχηματίζουν την υφήλιο, δείχνει να φτάνει στο τέλος του προτού ολοκληρωθεί καν το 50% της κατασκευής του. Αιτία της διαφαινόμενης καταστροφής δεν είναι τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει έντονα από πέρυσι το αραβικό εμιράτο, αλλά ένας άλλος παράγοντας ,που φαίνεται ότι δεν εκτιμήθηκε κατά το δέον. Η ίδια η φύση.
Η κατασκευή των τεχνητών νησιών ξεκίνησε τον Σεπτέμβρη του 2003. Επτά χρόνια μετά, από τα 300 νησιά, 100% έτοιμο είναι μόλις ένα, όπου και έχει κτιστεί μία (ακόμη) έπαυλη για τον ίδιο τον σεΐχη Μπιν Ρασίντ, τον ηγέτη του Ντουμπάι. Ολα τα υπόλοιπα θυμίζουν το λαϊκό γνωμικό περί παλατιών στην άμμο.
Παρά τις προσπάθειες των μηχανικών και τους εκατοντάδες τόνους χώματος που έχουν πέσει στην παράκτια περιοχή, η επέλαση της θάλασσας μοιάζει αδύνατον να εμποδιστεί. Σύμφωνα με την πρώτη έρευνα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, τα νησιά διαβρώνονται διαρκώς και το έργο δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί ποτέ!
Πτώση τιμών
Προβλήματα στην κατασκευή του «Κόσμου» διαφάνηκαν για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2009. Λόγω της κρίσης, οι τιμές των ακινήτων που επρόκειτο να κατασκευαστούν πάνω στα νησιά έπεσαν κατακόρυφα και το σύνολο του έργου κρίθηκε εξαιρετικά ασύμφορο. Λίγο καιρό μετά, οι πρώτες αναφορές για διάβρωση των νησιών διαψεύστηκαν, την περασμένη εβδομάδα όμως μια νέα έρευνα για την πορεία του έργου ήρθε να επιβεβαιώσει τις «Κασσάνδρες».
Η εταιρεία Penguin Marine, που έχει αναλάβει τις θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ των νησιών, παρουσίασε έκθεση ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, η οποία αποδεικνύει την αδυναμία κατασκευής των νησιών. Μάλιστα, στηριζόμενη στην επιστημονικά τεκμηριωμένη έρευνα, η εταιρεία ζητά να αποδεσμευτεί από το πανάκριβο συμβόλαιο που έχει υπογράψει με την κυβέρνηση του Ντουμπάι και το θέμα θα λυθεί στα δικαστήρια.
«Ο ‘‘Κόσμος’’ δεν έχει πεθάνει, δυστυχώς αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε κώμα. Προβλήματα υπάρχουν, όμως πρόκειται για έργο με ορίζοντα ολοκλήρωσης δέκα ετών, το οποίο θα ολοκληρωθεί», απάντησε επισήμως η Nakheel, η κατασκευαστική εταιρεία του εμιράτου, δίχως όμως να πείθει κανέναν.
Σήμερα, το πρόβλημα είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού και τα τεχνητά νησιά θυμίζουν γιγαντιαία σακιά από άμμο, ατάκτως ερριμμένα στη θάλασσα, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν έχουν την ευστάθεια για να υποστηρίξουν την κατασκευή κτιρίων. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα νησιά βυθίζονται στη θάλασσα. Οι έρευνες δείχνουν ότι η βύθιση είναι μεγαλύτερη μέρα με τη μέρα», ανέφερε εκπρόσωπος της Penguin Marine.
Σε περίπτωση που το δικαστήριο αποφασίσει υπέρ της αποζημίωσης της εταιρείας θαλάσσιων μεταφορών, αυτό θα σημάνει καταστροφή για το κάτι παραπάνω από φιλόδοξο έργο της μετάλλαξης ολόκληρης της ακτής του Ντουμπάι. Αυτή τη στιγμή, έτοιμος είναι μόνο ο «Φοίνικας Τζουμεϊρά», μια επέκταση της ακτής μήκους πέντε χιλιομέτρων, όπου έχουν ήδη εγκατασταθεί πολυτελή ξενοδοχεία.
Η εντυπωσιακή κατασκευή, όμως, αποτελεί μόλις ένα μικρό ποσοστό από το «Σύμπαν του Ντουμπάι». Εκτός από τον «Κόσμο», οι Αραβες έχουν σχεδιάσει και προγραμματίσει την κατασκευή άλλων τριών μεγαλύτερων «φοινίκων», μίας... ημισελήνου και ενός ακόμη αρχιπελάγους τεχνητών νησιών στο σχήμα του ηλιακού συστήματος.
Δίχως άλλο, το σχέδιο ξεπερνά κάθε φαντασία. Με τον κατασκευαστικό «οργασμό» που επικρατούσε στο Ντουμπάι μέχρι και την περίοδο που ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση, προφανώς κανείς δεν έδωσε τη δέουσα προσοχή στις πραγματικές διαστάσεις των τεχνητών νησιών που έχουν σχεδιαστεί. Κι αν τα πετροδολάρια μοιάζουν αρκετά για να σώσουν τον «Κόσμο» από τα οικονομικά χρέη, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι μπορούν να τον σώσουν και από τη θάλασσα...
Η κατάρα των αγοραστών
ΜΙΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ, μία πολυετής φυλάκιση και μια τεράστια οικονομική τρύπα έχουν ήδη αφήσει τη σφραγίδα τους στο επαπειλούμενο κολοσσιαίο κατασκευαστικό φιάσκο του Ντουμπάι. Ο Ιρλανδός μεγιστάνας του κλάδου των ακινήτων Τζον Ο’Ντόλαν ήταν ο πρώτος που αγόρασε ένα τεχνητό νησί, αυτό που αναπαριστούσε την πατρίδα του την Ιρλανδία, έναντι 38,6 εκατ. δολαρίων.
Τον Μάρτιο του 2009, ο επιχειρηματίας αυτοκτόνησε, καθώς οι εταιρείες του κατέρρεαν λόγω χρεών. Εταιρείες ακινήτων είχε στην ιδιοκτησία του και ο Σαφί Κουράσι, Βρετανός αραβικής καταγωγής που αγόρασε τη Βρετανία του «Κόσμου», έναντι 60 εκατ. δολαρίων. Από πέρυσι το καλοκαίρι, ο Κουράσι βρίσκεται στη φυλακή, λόγω ακάλυπτων επιταγών.
Τα κατασκευαστικά προβλήματα και η παγκόσμια πτώση στις τιμές των ακινήτων δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αισιοδοξίας. Τα χρέη της Dubai World, της κρατικής εταιρείας που ελέγχει και τις κατασκευές, υπολογίζονται σε 25 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου 2011
Τρίτη 1 Φεβρουαρίου 2011
Για την κρίση φταίνε οι ανεξέλεγκτες τράπεζες, του Πολ Κρούγκμαν
H ομιλία του προέδρου Ομπάμα για την κατάσταση του έθνους ήταν βαρετή υπόθεση. Όμως η επίσημη αντίδραση των Ρεπουμπλικανών διά στόματος του βουλευτή Πολ Ράιαν ήταν στ΄ αλήθεια ενδιαφέρουσα- αλλά όχι με την καλή έννοια. Ο κ. Ράιαν προχώρησε σε μερικές εξαιρετικά αμφιλεγόμενες παρατηρήσεις για την απασχόληση, την περίθαλψη και άλλα πολλά. Ομως αυτό που τράβηξε την προσοχή μου, διαβάζοντας τις δηλώσεις του, ήταν όσα είπε για άλλες χώρες: «Δείτε τι συμβαίνει στην Ελλάδα, την Ιρλανδία,το Ηνωμενο Βασίλειο και άλλα ευρωπαϊκά έθνη. Δεν ενήργησαν έγκαιρα και τώρα οι κυβερνήσεις τους είναι υποχρεωμένες να επιβάλουν οδυνηρά μέτρα λιτότητας, όπως μεγάλες περικοπές συντάξεων και αύξηση της φορολογίας για όλους».
Είναι μια καλή ιστορία: οι Ευρωπαίοι το παράκαναν με τα ελλείμματα και αυτό οδήγησε στην κρίση. Δυστυχώς, αν και αυτό ισχύει λίγο-πολύ για την Ελλάδα, δεν ισχύει καθόλου για την Ιρλανδία ή τη Βρετανία. Ο λόγος είναι ότι οι αμερικανοί συντηρητικοί έχουν εδώ και χρόνια διαμορφώσει τη δική τους φανταστική εικόνα για την Ευρώπη- σαν ένα μέρος οικονομικής στασιμότητας και κάκιστων υπηρεσιών υγείας, μια κοινωνία που καταρρέει υπό το βάρος της Μεγάλης Κυβέρνησης. Το γεγονός ότι η Ευρώπη ουδεμία σχέση έχει με όλα αυτά διόλου δεν τους αποθαρρύνει.
Ας δούμε τι πραγματικά συνέβη στην Ιρλανδία και τη Βρετανία. Προτού ξεσπάσει η χρηματοπιστωτική κρίση, οι συντηρητικοί δεν είχαν παρά μόνον διθυράμβους να ξεστομίσουν για την Ιρλανδία- μια χώρα με χαμηλούς φόρους και χαμηλές δημόσιες δαπάνες σε σχέση με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Στον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας του συντηρητικού Ηeritage Foundation, η Ιρλανδία ξεπερνούσε κάθε άλλο δυτικό κράτος.
Το 2006 ο Τζορτζ Οσμπορν, ο σημερινός υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας, χαρακτήρισε την Ιρλανδία «φωτεινό παράδειγμα της τέχνης του εφικτού, όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη οικονομική πολιτική». Και η αλήθεια είναι ότι το 2006-2007 η Ιρλανδία παρουσίασε δημοσιονομικό πλεόνασμα, αλλά και ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα χρέους στον ανεπτυγμένο κόσμο. Τι πήγε στραβά; Η απάντηση είναι, βέβαια, οι ανεξέλεγκτες τράπεζες: οι ιρλανδέζικες τράπεζες το παράκαναν στα χρόνια της ευημερίας, δημιουργώντας μια τεράστια φούσκα στην αγορά ακινήτων. Οταν η φούσκα έσκασε, τα έσοδα εξανεμίστηκαν, προκαλώντας έκρηξη στο έλλειμμα αλλά και στο δημόσιο χρέος, καθώς η κυβέρνηση κατέληξε να αναλάβει τα χρέη των τραπεζών. Ομως ακόμη και οι πιο σκληρές περικοπές δαπανών, ενώ οδήγησαν σε τρομερές απώλειες θέσεων εργασίας, δεν αποκατέστησαν την εμπιστοσύνη των αγορών.
Το δίδαγμα της ιρλανδικής κατάρρευσης, λοιπόν, είναι το αντίθετο από αυτό που θα ήθελε να πιστέψουμε ο κ. Ράιαν. Δεν είναι «περικόψτε τις δαπάνες άμεσα, αλλιώς άσχημα πράγματα θα σας συμβούν»: το «μάθημα» που πρέπει να πάρουμε είναι πως ακόμη και οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί δεν αρκούν για να σε προστατεύσουν από την κρίση, αν πρώτα δεν ελέγξεις αποτελεσματικά τις τράπεζες. Ακριβώς το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε πρόσφατα και η δική μας Ανακριτική Επιτροπή για την Κρίση, που καταλήγει στο πόρισμά της ότι «30 χρόνια απορρύθμισης και αυτορρύθμισης» των τραπεζών συντέλεσαν στη δική μας οικονομική καταστροφή. Και η Βρετανία; Λοιπόν, σε αντίθεση με τους υπαινιγμούς του κ. Ράιαν, η Βρετανία δεν υποφέρει από κρίση χρέους. Είναι αλήθεια βέβαια πως ο Ντέιβιντ Κάμερον, που ανέλαβε την πρωθυπουργία τον περασμένο Μάιο, πραγματοποιεί μια απότομη στροφή προς τη λιτότητα. Αυτό όμως έγινε κατ΄ επιλογήν, όχι κατόπιν πίεσης από την αγορά.
Μια επιλογή που βέβαια σχετίζεται με την προσκόλληση της νέας βρετανικής κυβέρνησης στην ίδια θεωρία που χρησιμοποιούν και οι Ρεπουμπλικανοί για να αξιώσουν νέες περικοπές- την άποψη ότι η μείωση των δαπανών μιας οικονομίας σε ύφεση θα επιταχύνει την ανάπτυξη, αντί να τη βλάψει.
Όμως αυτή η θεωρία δεν τα πηγαίνει καλά. Η βρετανική οικονομία, που έδειχνε νωρίτερα να ανακάμπτει, επέστρεψε σε αρνητικό πρόσημο στο τέταρτο τρίμηνο του 2010. Εντάξει, έφταιξε και η σφοδρή κακοκαιρία, και δεν πρέπει να δίνει κανείς υπερβολικά μεγάλη προσοχή στα νούμερα ενός και μόνο τριμήνου: όμως το σίγουρο είναι πως η περιβόητη αύξηση στην επιχειρηματική εμπιστοσύνη, που υποτίθεται πως θα εξισορροπούσε τις δραματικές παρενέργειες της περικοπής μισού εκατομμυρίου θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα, δεν υλοποιήθηκε ως τώρα.
Ας επιστρέψουμε τώρα στον Πολ Ράιαν. Για άλλη μια φορά οι Ρεπουμπλικανοί χρησιμοποιούν τον μύθο της «αποτυχημένης» Ευρώπης για να πολεμήσουν την εφαρμογή προοδευτικών πολιτικών στην Αμερική. Καθώς όμως ο κ. Ράιαν εμφανίζεται σαν «διανοούμενος» του κόμματος, με ειδικές γνώσεις όσον αφορά τα χρέη και τα ελλείμματα, είναι πολύ ενδιαφέρουσα- με την κακή έννοια του όρου- η αποκάλυψη ότι δεν ξέρει τι του γίνεται σε θέματα κρίσης χρέους.